Böbrekler Ne Yapmalıdır?
Böbreklerimiz kandaki zararlı atıkları süzer ve su ile birlikte bu atıkları idrar halinde atar. İdrar üretmek dışında böbrekler, kemik iliğindeki kan hücrelerini olgunlaştıran eritropoetin adı verilen bir hormonun yapımını da üstenir. Bu nedenle vücudunu kansızlığa karşı korumaya alırlar. D vitamininin sentez edilmesine katkıda bulunarak kalsiyum ve fosfor dengesini düzenler. Bu da kemiklerin güçlü olmasını sağlar.
Böbrek Taşları
İdrarın içerisinde çeşitli mineraller bulunur. Bunlardan bazılarının, idrarın içindeki yoğunluğu arttıkça kristal oluşumu başlar. Daha sonra bu kristallerin küme haline gelip birleşmesiyle taş oluşumu gerçekleşir.
Böbrek Taşlarının Kaç Türü Vardır?
Kristallerin türüne göre taşların yapısını oluşturan beş ana kategori vardır. Sistin, ürik asit, enfeksiyon (Strüvit) taşlarını, kalsiyum oksalat taşlarını ve kalsiyum fosfat taşlarını içerir. Taş yapısının bilinmesi, tedavi sonrası taş oluşumunun önüne geçmek için oldukça gereklidir. Taşların tipinin belirlenmesinde bazı idrar tetkikleri, daha önceden düşürülmüş taşların analize gönderilmesi kullanılabilir. Bu ileride dikkat edilmesi gereken konular, yaşam tarzı ve ek tedaviler açısından yararlı olacaktır.
Böbrek Taşı Neden Oluşur?
Taş hastalığının neden olduğu ile alakalı sebepler günümüzde tam olarak saptanmamış olsa da birtakım genetik nedenler, doğuştan gelen hastalıklar, sıvı alma sıklığı ve beslenme, yaşam sürdürülen coğrafya, iklim, ırk, meslek gibi birden fazla faktörün rol oynadığı kabul görmektedir. Özellikle yeterince sıvı alınmaması, tuz ve rafine şeker tüketiminin yüksek oranda olması, fazla hayvansal protein alınması, sıcak ortamlarda yaşamak ve çalışmak, hareketsiz yaşam tarzı, idrar yolu enfeksiyonları, bazı metabolik ve genetik hastalıklardan kaynaklı böbreğin yapısal bozuklukları sorumlu tutulmaktadır.
Böbrek Taş Hastalığının Tanısal Bulguları
Böbrek taş hastalığı, bazen hiçbir belirti vermeden tesadüfen tespit edilebilirken, bazı durumlarda idrar yoluna düşerek çok acı verebilir. Çoğu zaman ağrı kolik şeklinde, dalgalar halinde ve kıvrandırıcıdır. Ağrı yan (böğür) bölgesinde başlar ve kasık bölgesine yayılır. Ağrı dışında, bulantı, kusma, idrar yaparken yanma, idrardan kan gelmesi ve idrar yapma sorunları en önemli belirtilerdir.
Böbrek Taş Hastalığının Tanısı Nasıl Konulur ?
Böbrek taş hastalığının tanısı koyabilmek için detaylı bir anamnez ile muayenenin yanı sıra birtakım laboratuvar ve görüntüleme işlemlerinden faydalanılmaktadır. Taş tanısında kullanılan en önemli radyolojik görüntüleme ultrasonografi, direkt grafi ve düşük dozla çekilen ilaçsız tomografidir. Taşa yönelik bir müdahale planlandığında ilaçlı (kontrastlı) incelemeler veya gerektiğinde sintigrafik incelemeler planlanabilmektedir. Taş hastalığının nedenlerinin araştırılması amacıyla kan ve idrarda bir takım metabolik incelemelerin yapılması ve taşın analiz edilmesi ilerde hastalığın tekrar etmemesi açısından önem arz etmektedir.
Böbrek Taşlarının Tedavisi
Böbrek taşlarının yerleşim yeri, boyutu ve tipi hastaya özel olarak planlanmaktadır.
- ESWL (ses dalgaları ile taş kırma) işlemi, vücuda herhangi bir kesi ya da delik açmadan, idrar kanalından böbreğe kadar ince bir endoskop kullanılarak yapılır. Bu endoskop, buradaki taşların lazer yardımıyla kırılmasını ya da alınmasını sağlar.
- URS/RIRS, üreterorenoskopi işlemi,
- Perkütan nefrolitotomi (PNL),
- Açık veya laparoskopik (kapalı yöntem) cerrahi teknikler
bu amaçla uygulanan tedavi yaklaşımlarıdır. Metabolik araştırmalar, hastaların taş hastalığının tekrar ortaya çıkmasını önlemek için yaşam tarzı değişiklikleri, diyet tedavisi ve ilaç tedavisi almaları gerektiğini göstermektedir.
